Lumen verlichting helpt je bepalen hoeveel licht een lamp daadwerkelijk geeft. Hoeveel lumen je nodig hebt, hangt vervolgens af van de ruimte, wat je er doet en de manier waarop het licht wordt verspreid. Een woonkamer vraagt bijvoorbeeld om ander licht dan een werkplek. Bij Studio Lloyd Industrials kijken we daarom niet alleen naar een getal, maar naar de lichtopbrengst én het armatuur waarin de lichtbron wordt gebruikt.
Lumen is de eenheid waarmee de totale hoeveelheid zichtbaar licht van een lichtbron wordt aangegeven. Hoe hoger het aantal lumen, hoe groter de lichtopbrengst. Bij moderne ledverlichting is lumen daarom een veel bruikbaardere maatstaf dan watt. Watt geeft vooral aan hoeveel energie een lichtbron verbruikt en vertelt niet rechtstreeks hoeveel licht je ervoor terugkrijgt. Wil je verschillende lichtbronnen vergelijken, kijk dan naar het aantal lumen. Een moderne ledlamp kan met relatief weinig energie behoorlijk veel licht produceren. Twee lichtbronnen met hetzelfde wattage hoeven daardoor niet dezelfde lichtopbrengst te hebben. Bij lumen verlichting kijk je dus eerst naar de hoeveelheid licht en daarna pas naar het energieverbruik.
Bij lumen verlichting kom je ook regelmatig de term lux tegen. Beide hebben met licht te maken, maar betekenen iets anders. Lumen vertelt hoeveel licht een lamp in totaal uitstraalt. Lux geeft aan hoeveel van dat licht daadwerkelijk op een bepaald oppervlak terechtkomt. Eén lux staat gelijk aan één lumen per vierkante meter. Stel dat een hanglamp 1.000 lumen geeft. Hangt de lamp laag boven een eettafel en wordt het licht naar beneden gericht, dan komt relatief veel licht op het tafelblad terecht. Hang je dezelfde lamp hoger, dan verspreidt het licht zich over een groter gebied. De lichtopbrengst blijft 1.000 lumen, maar op het tafelblad meet je minder lux.
Een richtwaarde per vierkante meter kan helpen om een eerste inschatting te maken. Voor een woonkamer wordt vaak ongeveer 200 tot 300 lumen per vierkante meter aangehouden. Een woonkamer van 20 m² komt daarmee theoretisch uit op ongeveer 4.000 tot 6.000 lumen. Zie zo’n berekening vooral als een uitgangspunt en niet als een harde regel. Je hoeft die totale lichtopbrengst namelijk niet met één plafondlamp te bereiken. Meerdere lichtpunten geven meestal een prettiger resultaat. Combineer bijvoorbeeld algemene verlichting met een wandlamp, vloerlamp of tafellamp. Zo verdeel je de lumen verlichting door de ruimte en creëer je tegelijkertijd verschil tussen functioneel licht en sfeer.
Boven een eettafel werkt rekenen per vierkante meter minder goed. Hier wil je vooral voldoende licht op het tafelblad krijgen. Een gesloten kap die het licht naar beneden stuurt, kan met dezelfde lichtopbrengst meer licht op tafel geven dan een open armatuur dat het licht door de hele ruimte verspreidt. Gebruik je de eettafel ook om te werken, lezen of tekenen, dan heb je soms meer licht nodig dan tijdens het eten. Dimbare lumen verlichting is daarom praktisch. Tijdens het werken gebruik je meer van de beschikbare lichtopbrengst en ’s avonds dim je de lamp. Zo kan hetzelfde armatuur zowel functioneel als sfeervol licht geven.
Bij een werkplek gaat het niet alleen om de lichtopbrengst van de lamp, maar vooral om hoeveel licht daadwerkelijk op het werkvlak terechtkomt. Daarom wordt hier vaak in lux gerekend. Als richtwaarde wordt voor een werkplek regelmatig ongeveer 500 lux op het werkvlak aangehouden. Ook daglicht heeft invloed op hoeveel kunstlicht je nodig hebt. Een bureau naast een groot raam vraagt overdag minder verlichting dan een werkplek in een donkere hoek. Daarnaast reflecteren lichte muren meer licht dan donkere oppervlakken. Dezelfde lumen verlichting kan daardoor in twee verschillende ruimtes een heel ander resultaat geven.
Een hoge lichtopbrengst betekent niet automatisch dat verlichting prettiger is. De richting van het licht, kleurtemperatuur, kleurweergave en verdeling door de ruimte zijn minstens zo belangrijk. Eén zeer felle lamp kan onrustig aanvoelen, terwijl meerdere kleinere lichtpunten samen een veel prettiger lichtbeeld kunnen creëren. Lichtontwerper Tino Kwan vertelt bij Designboom over het belang van intensiteit, richting, kleur en balans bij lichtontwerp. Dat sluit aan bij onze manier van kijken: lumen verlichting is belangrijk, maar uiteindelijk gaat het er vooral om waar het licht terechtkomt en wat je ermee wilt bereiken.
Gebruik lumen dus als hulpmiddel en niet als enige maatstaf. Bepaal eerst waar je basislicht, gericht licht en sfeer nodig hebt. Daarna kun je kijken hoeveel licht de verschillende armaturen samen leveren. Op die manier verdeel je de lichtopbrengst bewust door de ruimte en voorkom je dat één felle lamp alles moet oplossen. Wil je verschillende soorten verlichting combineren? Bekijk dan onze collectie designlampen. Daar vind je hanglampen, wandlampen, tafellampen en vloerlampen met ieder een andere lichtwerking. In onze Studio in Rotterdam kun je bovendien ervaren hoeveel verschil de vorm van een armatuur en de verdeling van het licht in de praktijk maken.
