Handgemaakte lampen laten zien hoeveel verschil aandacht voor materiaal en vakmanschap kan maken. Bij Studio Lloyd Industrials vinden we vooral ontwerpen interessant waarbij je begrijpt hoe ze zijn ontstaan. Soms speelt traditioneel handwerk de hoofdrol. Andere ontwerpers combineren ambacht juist met moderne technieken. Daardoor ontstaat verlichting waarbij niet alleen het eindresultaat telt, maar ook de weg ernaartoe.
Bij handgemaakte lampen bepaalt de maker een belangrijk deel van het resultaat. Dat betekent niet dat iedere handeling zonder gereedschap of machine gebeurt. Een glasblazer gebruikt hulpmiddelen en een ontwerper kan digitale technieken inzetten. Toch blijven kennis, ervaring en menselijke keuzes tijdens het proces bepalend. Daardoor kunnen subtiele verschillen tussen exemplaren ontstaan. Denk bijvoorbeeld aan een nuance in kleur, een kleine variatie in glas of een vezelstructuur die net anders loopt. Juist zulke details geven ambachtelijke verlichting karakter. Ze laten bovendien zien dat materiaal niet alleen een grondstof is, maar daadwerkelijk onderdeel vormt van het ontwerp.
Het werk van Thier & van Daalen is daar een mooi voorbeeld van. Iris van Daalen en Ruben Thier gebruiken voor verschillende ontwerpen mondgeblazen glas. Vakmensen in Leerdam blazen en vormen onder andere glazen onderdelen voor hun verlichting. Vervolgens komen ontwerp, glas en moderne lichttechniek samen in het uiteindelijke armatuur. Tijdens het werken met heet glas ontstaan nuances in vorm, structuur en kleur. Daardoor krijgt het materiaal een levendig karakter. Bij ontwerpen zoals Bloom speelt het glas bovendien een belangrijke rol in de uitstraling van het licht. Ambachtelijke verlichting krijgt zo niet alleen vorm door het ontwerp op papier, maar ook door het materiaal en de vakmensen die ermee werken.
Juist bij handgemaakte lampen vinden we het mooi wanneer een materiaal niet volledig wordt weggewerkt of gladgestreken. Glas mag laten zien hoe het is gevormd en vezels mogen een zichtbare structuur houden. Daardoor begrijp je beter hoe een lamp is opgebouwd en krijgt het ontwerp meer diepte. Dat betekent overigens niet dat handwerk altijd opvallend moet zijn. Soms zie je het pas wanneer je een lamp van dichtbij bekijkt. Een kleine variatie, verbinding of afwerking kan al iets vertellen over het maakproces. Bovendien maakt die aandacht voor materiaal ambachtelijke verlichting interessant wanneer je zoekt naar iets dat niet anoniem of volledig industrieel aanvoelt.
Ook Atelier Robotiq laat zien hoe breed het begrip handgemaakte lampen kan zijn. De Rotterdamse ontwerpers combineren veel handwerk met moderne productietechnieken. Voor een klein deel van het maakproces van hun Fiber Pattern lampen zetten ze bijvoorbeeld een industriële robotarm in. Die helpt bij het aanbrengen van vezels volgens vooraf ontworpen patronen. De robot vormt echter maar een klein onderdeel van het totale proces. De ontwerpers ontwikkelen de patronen, bereiden materialen voor en voeren verschillende andere werkzaamheden zelf uit. Vervolgens vragen ook afwerking, verven en montage veel mensenwerk. Technologie vervangt het ambacht hier dus niet. Het is juist een extra gereedschap waarmee Atelier Robotiq bijzondere structuren kan realiseren.
Die combinatie past goed bij hedendaagse ambachtelijke verlichting. Een maker hoeft moderne techniek immers niet te vermijden om ambachtelijk te kunnen werken. Het gaat vooral om de manier waarop hij die techniek inzet. Bij Atelier Robotiq bepaalt de ontwerper het patroon en het materiaal, terwijl de robot één specifieke handeling nauwkeurig uitvoert. Een artikel over Atelier Robotiq bij vtwonen laat zien hoeveel verschillende technieken daarbij samenkomen. Naast robotica en programmeren spelen onder meer vezelwikkelen, verven en hout- en metaalbewerking een rol. Daardoor ontstaat juist een interessante wisselwerking tussen digitale techniek en mensenhanden.
Handgemaakte lampen spreken ons vooral aan wanneer het maakproces daadwerkelijk iets aan het ontwerp toevoegt. Mondgeblazen glas krijgt nuances die bij volledig gestandaardiseerde productie moeilijker ontstaan. Een opgebouwd vezelpatroon krijgt juist karakter door de manier waarop materiaal, programmering en handmatige afwerking samenkomen. Bovendien weet je bij dit soort ontwerpen beter wie er achter een lamp zit. Je koopt niet alleen een vorm, maar ook kennis van materiaal, experiment en vakmanschap. Daarom past ambachtelijke verlichting goed bij onze manier van selecteren. We zoeken ontwerpen met een eigen signatuur en een verhaal dat verder gaat dan alleen hoe een lamp eruitziet.
Op een foto zie je niet altijd hoeveel werk er in een lamp zit. Van dichtbij vallen juist structuren, nuances in glas en details van de afwerking op. Daarom laten we handgemaakte lampen graag in het echt zien. Het verhaal over de maker en het productieproces maakt zo’n ontwerp bovendien vaak nog interessanter. Bekijk onze collectie designlampen of kom langs in onze Studio onder de Hofbogen in Rotterdam. Daar vind je onder meer ontwerpen van Thier & van Daalen en Atelier Robotiq. We vertellen je graag meer over de materialen, technieken en makers achter deze bijzondere verlichting.
